Beleggen in crisistijd: waarom discipline het verschil maakt

Geopolitieke spanningen, een oplopende inflatie en grillige markten zetten de beleggers steeds vaker onder druk. Maar volgens Joven Lee multi-asset strateeg bij Schroders, schuilt het grootste risico niet in de volatiliteit zelf, maar in het loslaten van een consistent beleggingsproces. Juist in periodes van onzekerheid blijken de markten minder voorspelbaar dan veel beleggers aannemen en werkt diversificatie anders dan de theorie suggereert.

Wanneer de markten onder druk staan, groeit de verleiding om snel in te grijpen. Scherpe koersbewegingen, geopolitieke schokken en een constante stroom nieuws wekken de indruk dat onmiddellijke actie noodzakelijk is. Volgens Joven Lee, multi-asset strateeg bij Schroders, schuilt daarin juist het gevaar. Voor fundamentele beleggers draait succesvol beleggen niet om snel reageren, maar om het vasthouden aan een robuust en gedisciplineerd proces.

Markten volgen zelden het verwachte script

In periodes van geopolitieke onrust verwachten de beleggers doorgaans een herkenbaar patroon: Amerikaanse staatsobligaties stijgen als veilige haven, grondstoffen lopen op door zorgen over aanbodverstoringen en de dollar wint terrein. Diversificatie zou in theorie moeten functioneren als een schokdemper binnen portefeuilles.

Volgens Schroders zijn die aannames echter minder betrouwbaar dan vaak wordt gedacht. De relaties tussen verschillende beleggingscategorieën blijken veel dynamischer en minder voorspelbaar, zeker tijdens crises. Correlaties - de mate waarin activa gezamenlijk bewegen - verschuiven vaak al ruim voordat de marktonrust een hoogtepunt bereikt. Patronen die in stabiele periodes standhouden, kunnen tijdens crises snel verzwakken of zelfs volledig omslaan.

Dat maakt beleggen volgens Lee eerder een kunst dan een exacte wetenschap. Geen enkele beleggingscategorie gedraagt zich in elke crisis hetzelfde. Of bepaalde beleggingen een bescherming bieden, hangt sterk af van de aard van de schok: gaat het vooral om een groeivertraging, inflatie of een combinatie van beide?

Zelfs veilige havens gedragen zich grillig

De huidige spanningen in het Midden-Oosten illustreren die dynamiek. Waar goud traditioneel geldt als veilige haven, daalde de goudprijs in maart 2026 juist scherp. Volgens Schroders kwam dat doordat de inflatiezorgen zwaarder gingen wegen dan de (geopolitieke) functie van goud als bescherming.

Ook andere klassieke beschermingsmiddelen blijken minder consistent dan vaak wordt aangenomen. Grondstoffen of goud kunnen in sommige crises juist sterker positief correleren met aandelen, waardoor het diversificatievoordeel afneemt op het moment dat de beleggers dat het hardst nodig hebben. Dezelfde dynamiek geldt voor staatsobligaties en de dollar. Uit analyses van Schroders van zeven grote geopolitieke gebeurtenissen tussen 2001 en 2025 blijkt dat de correlaties tussen beleggingen tijdens verschillende geopolitieke conflicten soms zelfs volledig de andere kant op bewegen. Dat onderstreept volgens Lee dat er geen universeel draaiboek bestaat voor geopolitieke crises.

Geen crisis verloopt hetzelfde

Dat verschil komt doordat elke crisis andere economische gevolgen heeft. Sommige schokken raken vooral de groei, zoals de Europese schuldencrisis van 2011. Andere crises worden gedreven door verstoringen aan de aanbodzijde, zoals de problemen in wereldwijde toeleveringsketens na corona, of door inflatiezorgen, zoals de effecten van Amerikaanse importheffingen. Veel crises bevatten bovendien elementen van al deze factoren tegelijk.

Daardoor kunnen gemiddelden de beleggers op het verkeerde been zetten, aldus Schroders. Historische patronen geven slechts een beperkt houvast, omdat de uitkomsten per gebeurtenis sterk uiteenlopen. Juist die brede spreiding in mogelijke scenario’s is volgens Lee kenmerkend voor de financiële markten. Onzekerheid is daarmee geen uitzondering, maar een structureel onderdeel van beleggen. Dat correlaties zich telkens anders gedragen, betekent volgens Schroders niet dat diversificatie faalt. Het weerspiegelt vooral hoe complex en veranderlijk de risico’s zijn waarmee de beleggers geconfronteerd worden.

Juist daarom blijft discipline cruciaal

Volgens Lee leidt die conclusie tot een ongemakkelijke waarheid: diversificatie blijft essentieel, maar gedraagt zich op korte termijn veel minder voorspelbaar dan veel beleggers verwachten. Correlaties veranderen snel en vaak afhankelijk van de aard van de schok, niet van de beleggingscategorie zelf. Toch is dat volgens Schroders juist een argument vóór spreiding, niet er tegen. Als de relaties tussen beleggingen volledig stabiel en voorspelbaar zouden zijn, konden e beleggers eenvoudig op één uitkomst inspelen. Omdat die zekerheid ontbreekt, blijft een breed gespreide portefeuille noodzakelijk.

Daarom is een gedisciplineerd beleggingsproces volgens Lee cruciaal. Pogingen om portefeuilles voortdurend aan te passen aan geopolitieke ontwikkelingen blijken in de praktijk vaak contraproductief. De beleggers lopen het risico bescherming te kopen nadat de markten al hebben bewogen, of risico’s af te bouwen nadat de grootste koersdaling al heeft plaatsgevonden - waarmee verliezen feitelijk worden vastgezet.

Een goed beleggingsproces houdt juist rekening met die onzekerheid. Dat betekent niet dat nieuwe informatie moet worden genegeerd. Maar wel dat de beleggers onderscheid moeten maken tussen fundamentele veranderingen en tijdelijke marktruis. Volgens Schroders vragen geopolitieke schokken om een zorgvuldige analyse, maar zelden om een volledige herziening van de strategie. De momenten waarop beleggers het sterkst geneigd zijn hun proces los te laten, zijn volgens Lee vaak juist die momenten waarop discipline het belangrijkst is.

Lees ook When markets test conviction, trust the process.

Perscontact